Analyse stemgedrag Tweede Kamer 2013-2016: D66 politieke midden

DATA VAN DE DAG - We hebben ruim drie jaar aan stemmingen van de Tweede Kamer geanalyseerd en komen tot de conclusie dat D66 het politieke midden is. En van de oorspronkelijk gekozen stemt de PVV het minst mee met andere partijen.

dinsdag 17 mei 2016 | DVDD, Parlement, Politiek, Stemmingen, opendata

PVV stemt het minst mee met andere partijen

Omdat de stemmingen van de Tweede Kamer nog steeds niet makkelijk toegankelijk zijn, hebben we een paar dagen een scraper op de site losgelaten. Daarbij hebben we alle stemmingen vanaf 1 januari 2013 tot en met 30 april 2016 opgehaald. In die periode is over ruim 10.000 moties, wetten en amendementen gestemd.
Daarmee hebben we vervolgens bepaald hoezeer het stemgedrag van partijen op elkaar lijkt (of verschilt).

In bovenstaand plaatje geeft de dikte van de lijnen weer in welke mate de oorspronkelijk gekozen partijen gelijk stemmen. Hoe dikker, hoe dichter bij elkaar. Let op, het is niet in verhouding. Hier is een interactieve versie (experiment) waarbij je zelf de plek van de partijen kunt verschuiven.

Een uitgebreide interactieve versie met alle nu in de Tweede Kamer zittende partijen vindt u hier. Als u op een partij klikt, ziet u links de mate van overeenkomst met andere partijen (100 = maximum = gelijk).

In de tabel helemaal onderaan staan alle partijen in een handig overzicht. Hoe donkerder de achtergrond, hoe dichter bij elkaar het stemgedrag zit.

Van de oorspronkelijk gekozen partijen zitten de SP en PvdD het dichtst bij elkaar met 87,3. Het verst van elkaar zitten de VVD en de PvdD met 36,5.

Als we de scores per stemming per enkele partij nemen, krijgen we de volgende ranglijst:

Partij Match met rest
D66 65,5
CU 65,3
SGP 64,9
PvdA 64,7
Klein 64,6
CDA 64,2
50PLUS 62,8
GrKö 61,8
Van Vliet 61,6
GL 60,8
Houwers 60,4
VVD 59,9
PvdD 58,5
SP 58,2
PVV 50,9
GrBvK 50,1

D66 staat bovenaan. Dat betekent dat gedurende de afgelopen jaren D66 het meest in lijn met de meerderheid stemde, oftewel in het politieke midden staat.

Naar type stemming

Het stemgedrag verschilt over sterk per type stemming. Hier een uitsplitsing voor de overeenkomsten tussen de wat grotere fracties (5 zetels of meer):

Van Naar Amendement Motie Wet
CDA CU 70,2 71,3 83,5
CDA D66 64,3 67,3 82,0
CDA SGP 75,3 78,9 85,0
CU SGP 77,1 75,0 89,6
D66 CU 74,5 76,2 86,4
D66 SGP 69,6 69,2 83,7
PvdA CDA 70,8 68,8 85,5
PvdA CU 71,8 66,5 85,9
PvdA D66 77,4 73,5 91,5
PvdA PVV 54,0 46,2 58,0
PvdA SGP 74,5 72,1 87,4
PvdA SP 52,3 51,5 67,8
PVV CDA 57,7 55,7 62,5
PVV CU 49,2 44,1 54,9
PVV D66 48,9 41,7 56,1
PVV SGP 55,6 53,9 58,2
PVV SP 48,5 46,0 67,7
SP CDA 49,7 54,3 69,3
SP CU 60,2 68,1 69,4
SP D66 58,3 65,1 69,4
SP SGP 48,1 52,6 65,0
VVD CDA 72,3 67,4 85,6
VVD CU 65,5 54,5 83,4
VVD D66 70,4 59,4 87,5
VVD PvdA 85,5 78,4 94,8
VVD PVV 56,2 54,6 59,1
VVD SGP 75,7 69,7 87,2
VVD SP 40,4 35,0 63,5

Verandering stemgedrag in de tijd

Tot slot hebben we het stemgedrag in de tijd uitgezet. Over de hele periode hebben we de cijfers per kwartaal vergeleken met het gemiddelde van iedere combinatie. Het resultaat is een zeer kleurrijk plaatje.
Opvallend is de variatie. Maar ook het feit dat partijen die het begrotingsakkoord met de PvdA en VVD zijn aangegaan (D66, CU, SGP) juist op dat soort moment anders aan stemmen.

Bepaling stemgedrag

Per stemming hebben we gekeken in welke mate iedere partij hetzelfde stemde als een andere partij. Als alle stemmen van partij X naar hetzelfde gaan (voor/tegen) als die van partij Y, dan telt dat als een 1 (100%) anders 0. Voor hoofdelijke stemmingen (zeldzaam) is op soortgelijke wijze de match bepaald, maar dan geldt bij afwijkingen het product van de meerderheidsstemmen van de partijen (dus bv 8/9 * 3/4).

Vervolg

Nadere analyse levert meer inzicht in bijvoorbeeld de fractiediscipline. Tevens hebben we gekeken naar welke partijen de meeste steun krijgen op hun moties.

Noot:
Met dank aan Universiteit van Amsterdam voor gebruik servercapaciteit.

Ook interessant om te lezen

Tweede Kamer voorzitter Van Miltenburg laat zich vaker vervangen dan haar voorgangers

AANVRAAG DATA - Op verzoek De Stand uitgezocht hoe vaak de huidige Tweede Kamervoorzitter vergaderingen voorzit. Scrape op alle verslagen plenaire vergaderingen Tweede Kamer.

ARTIKEL - Alle aandacht voor Anouchka van Miltenburg doet anders vermoeden, maar het is echt zo: de Tweede Kamer-voorzitter is opvallend vaak afwezig. Voor bijna de helft van de vergaderingen laat Van Miltenburg zich vervangen.

dinsdag 17 mei 2016 | DVDD, Parlement, Politiek, Stemmingen, opendata