Stemgedrag Tweede Kamer 2013-2016 nader bekeken

DATA VAN DE DAG - Vorige week lieten we zien in welke mate het stemgedrag van fracties met elkaar overeenkomt. Maar uit de dataset valt nog meer interessants te halen. Zoals de mate van fractiediscipline.

maandag 23 mei 2016 | DVDD, Politiek, Stemmingen, Parlement, opendata

De fractiediscipline is 99,999%

In de geanalyseerde periode waren er 10.255 stemmingen. Daarbij zijn 1.535.371 stemmen uitgebracht. Bij stemmingen met handopsteken stemt 1 persoon namens een hele fractie (en telt dus het aantal zetels mee in het aantal stemmen).
Een enkele keer wordt een hoofdelijke stemming aangevraagd. Dan moet ieder kamerlid individueel zijn stem uitbrengen.

In deze periode werd 56 keer hoofdelijk gestemd. 49 keer stemde iedereen binnen een fractie gelijk. Maar 5 keer werd er door een fractielid afgeweken van wat de meerderheid van de fractie deed. Daarnaast is bij 9 stemmingen met handopsteken door fractieleden een stemverklaring afgelegd waarmee een of twee fractieleden ook afweken van het fractiestandpunt.

Dat betekent dat slechts 15/1.535.371 deel van alle stemmen niet in lijn met het fractiestandpunt was. Ofwel, de fractiediscipline is 99,999%.

Dit waren overigens de vijf hoofdelijke stemmingen waar afgeweken werd:

Stemming Datum Dossier-stuknr Aantal Partij(en)
2014P09485 17-jun-14 28286-742 1 PvdA
2015P12236 19-aug-15 21501-07-1300 1 VVD
2016P01545 02-feb-16 34340-6 1 PVV
2016P01545 02-feb-16 34340-9 1 PVV
2016P06181 19-apr-16 34270-11 1 PvdA

En dit zijn de negen stemmingen waar een stemverklaring werd afgegeven:

Stemming Datum Dossier-stuknr Aantal Partij(en)
2013P17943 19-nov-13 33763-23 1 PvdA
2014P08104 27-mei-14 32476 1 CDA
2014P10647 01-jul-14 33752-100 1 PvdA
2015P00763 21-jan-15 21501-07-1221 1 PvdA
2015P03907 17-mrt-15 26488-381 1 PvdA
2015P10878 01-jul-15 30196-336 2 PvdA
2015P13420 10-sep-15 19637-2031 1 PvdA
2015P13945 22-sep-15 30874-(R1818)-8 1 PvdA
2015P13945 22-sep-15 30874-(R1818) 1 PvdA

Van deze afwijkende stemmen staan er 5 op naam van Jacques Monasch van de PvdA.

Oppositie

We hebben ook gekeken hoe andere partijen stemden bij alle stemmingen waar de coalitiepartners VVD en PvdA op 1 lijn zaten. Dat was bij 8.222 van de stemmingen het geval (80%). Dan blijkt de SP het meest af te wijken van de coalitielijn.

Fractie Overeenkomst
SP 45,3%
GrBvK 50,8%
PVV 51,9%
PvdD 60,2%
GL 60,4%
Houwers 62,9%
50PLUS 63,6%
GrKö 63,8%
D66 64,3%
CDA 64,8%
CU 65,1%
Klein 65,6%
Van Vliet 67,8%
SGP 68,0%

In de tijd

We hebben ook nog even gekeken naar het verloop van het aantal stemmingen door de tijd. Allereerst is het duidelijk (niet onverwacht) dat dinsdag de belangrijkste dag voor stemmingen is.

Weekdag Percentage
Dinsdag 63%
Woensdag 6%
Donderdag 31%

Onderstaande grafiek geeft het aantal stemmingen per maand weer. November en december zijn vaak drukke maanden voor het stemmen omdat dan veel van de begrotingshoofdstukken langskomen. Stemmingen in augustus zijn uitzondering omdat het dan vrijwel altijd reces is.

Afwezig

Het zijn uiteraard de kleine fracties waarbij het niet lukt om bij alle stemmingen te zijn. Dit is de top 5 van huidige fracties met hoogste aantal gemiste stemmingen:

Fractie Gemiste stemmingen
Van Vliet 388
50PLUS 133
Klein 63
Houwers 35
GrKö 14

Hierbij aangetekend dat leden van een enquêtecommissie vrijgesteld zijn van stemmingen. Zo was dhr van Vliet van de eenmansfractie Van Vliet voorzitter van de enquêtecommissie woningcorporaties.

Tegen

Maar welke partij is nou de echte "tegenpartij"? Als naar alle stemmingen gekeken wordt, blijkt dat de VVD te zijn. Maar dat geeft een verkeerde indruk. De VVD zit immers samen met de PvdA in de regering. Dat betekent dat met name veel moties en amendementen zich keren tegen het standpunt van de VVD en de PvdA. En die maken de bulk uit van alle stemmingen.
Zuiverder is het om te kijken naar alleen de wetten. Dan blijkt dat de PVV de tegenpartij is.

Aandeel tegenstemmen:

Fractie Amendement Motie Wet Totaal
VVD 65% 75% 5% 71%
Houwers 67% 69% 2% 67%
GrBvK 75% 63% 37% 65%
Van Vliet 61% 67% 4% 64%
PvdA 60% 62% 1% 60%
PVV 52% 49% 41% 49%
SGP 49% 49% 12% 48%
CDA 49% 48% 14% 47%
Klein 43% 46% 10% 45%
D66 46% 42% 9% 42%
CU 42% 36% 14% 36%
GrKö 36% 31% 6% 31%
GL 27% 28% 20% 28%
50PLUS 28% 26% 16% 26%
SP 26% 23% 33% 24%
PvdD 24% 23% 37% 24%

Update 22 augustus 2018: Een oplettende lezer attendeerde op een discrepantie tussen de stemmingsuitslagen op de site van de Tweede Kamer en de handelingen bij twee stemmingen waar afwijkend gestemd werd. Handelingen zijn leidend en dus zijn deze twee (met samen 4 afwijkende stemmen) verwijderd uit dit stuk.
De Tweede Kamer heeft inmiddels ook de stemmingen bijgewerkt op hun site.

Noot:
De oorspronkelijke versie van deze case bevatte niet de stemverklaringen. Na toevoegen is fractiediscipline van 99,9994% naar 99,999% gegaan.

Ook interessant om te lezen

Tweede Kamer voorzitter Van Miltenburg laat zich vaker vervangen dan haar voorgangers

AANVRAAG DATA - Op verzoek De Stand uitgezocht hoe vaak de huidige Tweede Kamervoorzitter vergaderingen voorzit. Scrape op alle verslagen plenaire vergaderingen Tweede Kamer.

ARTIKEL - Alle aandacht voor Anouchka van Miltenburg doet anders vermoeden, maar het is echt zo: de Tweede Kamer-voorzitter is opvallend vaak afwezig. Voor bijna de helft van de vergaderingen laat Van Miltenburg zich vervangen.

maandag 23 mei 2016 | DVDD, Politiek, Stemmingen, Parlement, opendata